સિકલ સેલ એનિમિયા પ્રોગ્રામ ફક્ત એક આરોગ્ય પહેલ નથી – તે એક સામાજિક ક્રાંતિ છે. – ડૉ. ઇટાલિયા.
નેશનલ એલાયન્સ ઓફ સિકલ સેલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (NASCO) ના નેજા હેઠળ 16 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ નાગપુર ખાતે યોજાયેલી રાષ્ટ્રીય મેગા સિકલ સેલ સમિટમાં, દક્ષિણ ગુજરાતના બે પ્રખ્યાત યોગદાનકર્તાઓને તેમની ઉત્કૃષ્ટ સેવા બદલ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. 1996 થી વલસાડ રક્તદાન કેન્દ્ર સાથે સંકળાયેલા શ્રી ભાવેશ રાયચાને ગુજરાતમાં સિકલ સેલ એનિમિયા નિયંત્રણ કાર્યક્રમ વિકસાવવા અને અમલમાં મૂકવા માટે તેમની અગ્રણી ભૂમિકા બદલ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. વર્ષોથી, તેમણે અસંખ્ય કાઉન્સેલરો, ટેકનિશિયનો અને આરોગ્ય કર્મચારીઓને તાલીમ આપી છે, રાજ્યના કાર્યક્રમને આકાર આપ્યો છે અને દર્દીઓ માટે વધુ સારી સંભાળ સુનિશ્ચિત કરી છે.
સિલ્વાસાની NAMO મેડિકલ કોલેજમાં પેથોલોજીના સહાયક પ્રોફેસર અને પોતે એક સિકલ સેલ યોદ્ધા, ડૉ. રુચિતા પટેલને તેમના અથાક હિમાયત અને દર્દી-કેન્દ્રિત કાર્ય માટે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. વ્યાવસાયિક કુશળતા અને વ્યક્તિગત પ્રતિબદ્ધતાના અનોખા મિશ્રણ સાથે, તેઓ દર્દીઓના જીવનની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવા અને જાગૃતિ ફેલાવવાનું ચાલુ રાખે છે. તાજેતરમાં, તેમને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સિકલ સેલ કોન્ફરન્સમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ પણ કર્યું હતું।
રાષ્ટ્રીય મંચ પર આ બંને વ્યક્તિઓનું સન્માન તેમની 2047 સુધીમાં સિકલ સેલ રોગને જાહેર આરોગ્ય સમસ્યા તરીકે નાબૂદ કરવાના ભારતના મહત્વાકાંક્ષી મિશનમાં દક્ષિણ ગુજરાતની મુખ્ય ભૂમિકાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
NASCO એ ભારતની પ્રથમ સ્વૈચ્છિક સંસ્થા છે જે દર્દી હિમાયતી જૂથો દ્વારા રચવામાં આવી છે જે સિકલ સેલ રોગના દર્દીઓ અને સંભાળ રાખનારાઓને જીવનની સારી ગુણવત્તા માટે શિક્ષિત અને સશક્ત બનાવે છે. આ સમિટ તેની 5મી વર્ષગાંઠ પર યોજાઈ હતી.
NASCO રાષ્ટ્રીય સિકલ સેલ એનિમિયા નાબૂદી મિશન સાથે નજીકથી કામ કરી રહી છે, જે ભારતમાં એક સરકારી પહેલ છે જે રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય મિશનનો ભાગ છે. આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય, આદિજાતિ વિકાસ મંત્રાલય અને સામાજિક ન્યાય મંત્રાલય દ્વારા આ સંયુક્ત પ્રયાસનો હેતુ 2047 સુધીમાં સિકલ સેલ રોગને જાહેર આરોગ્ય સમસ્યા તરીકે નાબૂદ કરવાનો છે.
આ કાર્યક્રમમાં પદ્મશ્રી પુરસ્કાર વિજેતા ડૉ. યઝદી ઇટાલિયા મુખ્ય અતિથિ હતા, તેમની સાથે ભારત સરકારના આરોગ્ય મંત્રાલયના જાહેર આરોગ્ય સલાહકાર ડૉ. સુનિલ ખાપર્ડે અને સિકલ સેલ એનિમિયા પર દર્દીઓના હિમાયતી જૂથના નેતા શ્રી પ્રભાત સિંહા અતિથિ વિશેષ તરીકે હાજર રહ્યા હતા. NASCOના સચિવ શ્રી ગૌતમ ડોંગરેએ સમજાવ્યું કે સરકારી કાર્યક્રમની સફળતા માટે સિકલ સેલ દર્દીઓ અને તેમના માતાપિતાને સામેલ કરવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે ભારતના વિવિધ રાજ્યોના 400 થી વધુ પ્રતિનિધિઓએ સિકલ સેલ રોગના દર્દીઓ અને સંભાળ રાખનારાઓ તરીકે સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો. ઘણા પ્રતિષ્ઠિત વક્તાઓએ વર્તમાન અને ભવિષ્યના સારવાર વિકલ્પો અને રોગને દૂર કરવા માટેની વ્યૂહરચનાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.
ડૉ. ઇટાલિયાએ જણાવ્યું હતું કે ભારત સરકારનો સિકલ સેલ એનિમિયા કાર્યક્રમ વિશ્વમાં અનોખો છે. આ આનુવંશિક રોગને નાબૂદ કરવા માટે કોઈ પણ દેશે પગલાં લીધા નથી. ભારત રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય મિશન હેઠળ નવી નીતિ આયુષ્માન ભારત હેઠળ વિશાળ નિદાન, કાઉન્સેલિંગ, નિયમિત સારવાર અને કટોકટી વ્યવસ્થાપન મફત સ્થાપિત કરનાર પ્રથમ અને અગ્રણી દેશ છે. તબીબી સુવિધાઓની સાથે, સરકાર નાણાકીય સહાય પણ પૂરી પાડે છે, કારણ કે આ રોગને થેલેસેમિયા અને હિમોફિલિયાની સાથે અપંગતાઓમાંનો એક માનવામાં આવે છે. તેમણે દર્દીઓને આ બધી સુવિધાઓનો લાભ લેવાની અને અન્ય દર્દીઓને આ વિશે જાગૃત કરવાની સલાહ આપી હતી. ડૉ. ઇટાલિયાએ કહ્યું કે સિકલ સેલ એનિમિયા કાર્યક્રમ માત્ર એક આરોગ્ય કાર્યક્રમ નથી – તે એક સામાજિક ક્રાંતિ છે. જે એક સમયે દૂરનું સ્વપ્ન હતું તે હવે રાષ્ટ્રીય પ્રતિબદ્ધતા બની ગયું છે.
